Dünyanın en az ağaçlarından biri olarak kabul edilen Dendroseris neriifolia için bilim insanları adeta vakte karşı yarışıyor. Şili’nin Pasifik Okyanusu’ndaki uzak Juan Fernández Adaları’nda bulunan çeşitten tabiatta sadece tek bir ağaç kaldı.
Yıllar boyunca habitat kaybı, istilacı cinsler, yangınlar, otlatma faaliyetleri ve ormansızlaşma nedeniyle süratle yok olan çeşidin son temsilcisi, Robinson Crusoe Adası’ndaki dik bir uçurumun yamacında hayat uğraşı veriyor.
Son umut tohumlarda
Koruma grupları, şiddetli bir operasyonla son ağacın tohumlarını toplamayı başardı. Uçurumdaki ağaca ulaşmak için saatler süren yürüyüş ve tırmanış yapan gruplar, olgunlaşan tohumları özel ağlarla topladı. Bu tohumlar daha sonra İngiltere’deki dünyanın en değerli bitki müdafaa merkezlerinden biri olan Milenyum Tohum Bankası’na gönderildi.
Yapılan incelemelerde gönderilen 29 tohumun 25’inin canlılığını koruduğu belirlendi. Bilim insanları artık bu tohumlardan yeni fideler yetiştirerek çeşidi büsbütün yok olmaktan kurtarmaya çalışıyor. Birinci denemelerde filizlenen genç fideler umut verdi.
Bir vakitler adanın simgesiydi
Araştırmacılara nazaran bu cins, 19. yüzyılda adanın çeşitli bölgelerinde yaygın olarak bulunuyordu. Lakin geçen yüzyıl boyunca nüfusu süratle azaldı. 1980 yılında yapılan araştırmalarda yedi ağaç tespit edilirken bugün geriye sırf tek birey kaldı.
Bilim insanları, elde edilen fidelerin büyüyüp yine tohum vermesi halinde tıbbın doğal ömür alanına geri kazandırılabileceğini düşünüyor. Lakin genetik çeşitliliğin son derece düşük olması nedeniyle süreç epeyce hassas ilerliyor.
Türün bahtı birkaç fideye bağlı
Uzmanlar, bu çalışmanın yalnızca tek bir ağacı değil, tıpkı vakitte dünyadaki öteki kritik tehlike altındaki bitki cinslerini müdafaa uğraşlarına da örnek olabileceğini belirtiyor. Şimdilik tüm umut, laboratuvar ortamında büyütülen birkaç genç fidede. Şayet başarılı olunursa, yok olmanın eşiğine gelen bu eşsiz ağaç tipi için ikinci bir baht doğabilir.
Kaynaklar:
- Live Science
- Royal Botanic Gardens, Kew
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
Kaynak: Ensonhaber
